ABC Pacjenta
Zakładka ABC Pacjenta została przygotowana z myślą o pacjentach oraz ich bliskich, aby w przystępny sposób wyjaśnić zasady funkcjonowania szpitala i przebieg hospitalizacji.
Znajdą tu Państwo informacje dotyczące przyjęcia do szpitala, w tym trybów przyjęć (za zgodą i bez zgody), wymaganych dokumentów oraz sytuacji nagłych. Opisano również, jak przygotować się do hospitalizacji, jakie rzeczy warto zabrać ze sobą, a jakie przedmioty są niedozwolone oraz w jaki sposób działa depozyt szpitalny.
W kolejnych częściach przedstawiono zasady pobytu w szpitalu, prawa pacjenta, organizację wyżywienia, odwiedzin oraz możliwość dokonywania wpłat na rzecz pacjenta. Zakładka zawiera także informacje o składaniu skarg i wniosków, korzystaniu z parkingu oraz zasadach wypisu ze szpitala.
Dodatkowo pacjenci i ich bliscy znajdą tu informacje dotyczące dostępu do dokumentacji medycznej oraz odnośniki do wiarygodnych informatorów na temat zdrowia psychicznego.
Celem zakładki ABC Pacjenta jest zapewnienie jasnych, rzetelnych informacji oraz wsparcia na każdym etapie kontaktu ze szpitalem.
PRZYJĘCIE DO SZPITALA
- Izba Przyjęć jest czynna codziennie w trybie całodobowym.
- W Izbie Przyjęć konsultuje się osoby w kryzysie psychicznym, z pogorszeniem stanu zdrowia psychicznego.
- Pacjenci wymagający zaopatrzenia urazów, u których wystąpiły nowe, niepokojące objawy neurologiczne lub pogorszenie stanu somatycznego oraz osoby w wieku podeszłym, u których wystąpiły nagłe zaburzenia zachowania, powinny zgłosić się do najbliższego Szpitalnego Oddziału Ratunkowego lub Izby Przyjęć szpitala wielospecjalistycznego.
- Do szpitala może być przyjęta osoba w kryzysie psychicznym, która posiada skierowanie ważne 14 dni od dnia wystawienia do dnia zgłoszenia się do szpitala.
W przypadkach nagłych, gdy nie ma możliwości pozyskania skierowania, a istnieje prawdopodobieństwo znacznego pogorszenia stanu zdrowia, skierowanie nie jest bezwzględnie konieczne. - W stanach nagłych chorzy mogą być dowożeni do szpitala przez Pogotowie Ratunkowe lub inne służby (Szpital nie świadczy usługi przewozowej w tym zakresie).
- Zgodnie z przepisami prawa osoby z zaburzeniami psychicznymi mogą korzystać z bezpłatnej opieki psychiatrycznej, nawet jeśli nie mają ubezpieczenia zdrowotnego. Wszystkie udzielane podczas hospitalizacji świadczenia medyczne są bezpłatne.
- O przyjęciu do szpitala zawsze decyduje lekarz dyżurny Izby Przyjęć po zbadaniu chorego.
TRYBY PRZYJĘĆ DO SZPITALA
Przyjęcia ZA ZGODĄ
Do przyjęcia ZA ZGODĄ niezbędne jest wyrażenie zgody na piśmie przez osobę przyjmowaną. Należy pamiętać, że ważną zgodę może wyrazić jedynie osoba pełnoletnia i nieubezwłasnowolniona.
Gdy ze względu na przebieg choroby psychicznej lub upośledzenie umysłowe osoba nie jest zdolna do wyrażenia świadomej zgody lub stosunku do przyjęcia i leczenia, przyjęcie do szpitala psychiatrycznego następuje po uzyskaniu zgody sądu opiekuńczego właściwego ze względu na miejsce jej zamieszkania.
W przypadku nagłym lekarz przyjmujący może odstąpić od wymogu uzyskania zgody sądu na przyjęcie, zobowiązany jest wówczas – o ile to możliwe – zasięgnąć pisemnej opinii innego lekarza (w miarę możliwości psychiatry) albo psychologa. O przyjęciu kierownik szpitala zawiadamia niezwłocznie sąd opiekuńczy właściwy dla siedziby szpitala, wskazując na okoliczności uzasadniające przyjęcie, i wnosi o zgodę na jej pobyt w szpitalu.
Przyjęcia BEZ ZGODY
Przymusowa hospitalizacja bez zgody w tzw. trybie nagłym może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy dotychczasowe zachowanie osoby chorej psychicznie wskazuje, że z powodu tej choroby zagraża bezpośrednio własnemu życiu albo życiu lub zdrowiu innych osób. O przyjęciu do szpitala decyduje lekarz, wyznaczony do tej czynności, po osobistym zbadaniu chorego i zasięgnięciu – w miarę możliwości – opinii drugiego lekarza psychiatry albo psychologa. Obowiązkiem lekarza przyjmującego jest wyjaśnienie przyczyn przyjęcia i poinformowanie chorego o przysługujących mu prawach.
Przyjęcie do szpitala wymaga następnie zatwierdzenia przez kierownika oddziału w ciągu 48 godzin od chwili przyjęcia. Z kolei kierownik jednostki lub osoba przez niego upoważniona zobowiązani są zawiadomić, w ciągu 72 godzin od przyjęcia, sąd opiekuńczy właściwy miejscowo dla szpitala. Sędzia wysłuchuje osobę przyjętą bez zgody w ciągu 48 godzin licząc od chwili otrzymania zawiadomienia. Następnie w ciągu 14 dni – znów licząc od dnia otrzymania zawiadomienia – powinna zostać przeprowadzona rozprawa. W międzyczasie sąd powołuje biegłego (lekarza psychiatrę), który sporządza opinię, oraz ustanawia dla osoby, której postępowanie dotyczy, pełnomocnika prawnego (adwokata lub radcę prawnego). Wszczęte przez sąd postępowanie kończy wydane postanowienie co do istoty sprawy, w którym stwierdza zasadność (lub nie) przyjęcia bez zgody.
Taka sama procedura obowiązuje, gdy osoba została przyjęta do szpitala za zgodą, następnie wycofała ją i decyzją lekarza została zatrzymana – z uwagi na to, iż jej dotychczasowe zachowanie wskazywało, że z powodu choroby psychicznej zagrażała bezpośrednio własnemu życiu albo życiu lub zdrowiu innych osób.
W sytuacji, w której osoba przyjęta do szpitala bez zgody wyraziła później zgodę na pobyt i leczenie, sąd umarza postępowanie. Przed umorzeniem jednak jest zobowiązany ją wysłuchać celem stwierdzenia, czy wyrażona zgoda spełnia warunki zgody świadomej.
Przymusowa hospitalizacja bez zgody w tzw. trybie obserwacyjnym powstaje, gdy dotychczasowe zachowanie osoby wskazuje, że z powodu zaburzeń psychicznych zagraża bezpośrednio swojemu życiu albo życiu lub zdrowiu innych osób, a zachodzą wątpliwości, czy jest ona chora psychicznie. Hospitalizacja ma wówczas na celu wyjaśnienie tych wątpliwości i jest ograniczona do 10 dni. Do przyjęcia stosuje się te same zasady i tryb postępowania, co w przypadku trybu nagłego.
Przymusowa hospitalizacja bez zgody w tzw. trybie wnioskowym zachodzi, gdy dotychczasowe zachowanie osoby chorej psychicznie wskazuje, że nieprzyjęcie do szpitala spowoduje znaczne pogorszenie stanu jej zdrowia psychicznego albo jest ona niezdolna do samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, a uzasadnione jest przewidywanie, że leczenie w szpitalu psychiatrycznym przyniesie poprawę jej stanu zdrowia.
W tym przypadku o potrzebie przyjęcia do szpitala orzeka sąd opiekuńczy miejsca zamieszkania tej osoby na podstawie wniosku złożonego przez jej małżonka, krewnych w linii prostej, rodzeństwa, jej przedstawiciela ustawowego lub osoby sprawującej nad nią faktyczną opiekę, a w stosunku do osoby objętej oparciem społecznym również organ ds. pomocy społecznej.
WYKAZ RZECZY POTRZEBNYCH
- dowód tożsamości lub inny dokument potwierdzający tożsamość pacjenta
- aktualne skierowanie ważne przez 14 dni od daty wystawienia
- dokumentacja medyczna dotyczącą wcześniejszych hospitalizacji (jeśli takie miały miejsce)
- lista przyjmowanych leków
- zaleca się posiadanie rzeczy osobistych: piżamy, szlafroka, kapci, ręcznika, przyborów i artykułów higienicznych, grzebienia/szczotki
PRZEDMIOTY NIEDOZWOLONE
Ze względu na zagrożenie dla pacjentów lub innych osób w placówce nie wolno wnosić:
- ostrych przedmiotów, takich jak noże, nożyczki, pilniki do paznokci, żyletki, narzędzia czy inne akcesoria, które mogłyby zostać użyte do samookaleczenia lub wyrządzenia krzywdy
- pasków, sznurówek itp.
- szklanych butelek, szklanek, talerzy, innych przedmiotów, które mogą się łatwo stłuc i stanowić niebezpieczny przedmiot
- alkoholu
- narkotyków, substancji psychoaktywnych – w przypadku ich posiadania przez pacjenta personel szpitala zobligowany jest zawiadomić Policję
DEPOZYT
Podczas przyjęcia rzeczy oddawane są do depozytów za zgodą pacjenta. W przypadku jej braku pacjent zabiera rzeczy do oddziału na własną odpowiedzialność.
Do depozytu rzeczy wartościowych pacjent ma prawo oddać przedmioty o znacznej wartości takie jak: telefon komórkowy, biżuteria, pieniądze, karty płatnicze.
Depozyt odzieżowy służy do deponowania odzieży pacjentów oraz rzeczy nieprzedstawiających dużej wartości majątkowej. Na życzenie pacjenta ubrania oraz inne rzeczy mogą być oddawane rodzinie/osobom wskazanym przez pacjenta.
POBYT W SZPITALU
PRAWA PACJENTA
Pacjent ma prawo do poszanowania godności, informacji o leczeniu oraz kontaktu z bliskimi. Ochrona jego praw wynika z przepisów o ochronie zdrowia psychicznego.
Pełna lista praw znajduje się w broszurze Rzecznika Praw Pacjenta (pobierz plik)
Prawa Pacjenta w szpitalu psychiatrycznym (pobierz plik)
WYŻYWIENIE
Pacjentom hospitalizowanym zapewniamy bezpłatnie całodzienne wyżywienie w postaci śniadania, obiadu i kolacji. U chorych niewymagających żywienia dietetycznego stosujemy dietę podstawową. Pacjentom wymagającym diety leczniczej lekarz zleca diety specjalistyczne, uzależnione od stanu zdrowia. Usługi żywieniowe realizowane są przez firmę zewnętrzną.
Posiłki wydawane są w oddziałach w określonych godzinach:
- Śniadanie od godz. 8.00
- Obiad od godz. 13.00
- Kolacja od godz. 17.30
Spożywanie posiłków odbywa się wspólnie w stołówkach oddziałowych (w indywidualnych przypadkach w salach chorych). Pacjenci, u których z jakichkolwiek powodów potrzebne jest wsparcie podczas jedzenia, mogą liczyć na pomoc wykwalifikowanego personelu medycznego.
Pacjenci mają możliwość skorzystania z porad dietetyka klinicznego.
W szpitalu dostępny jest dodatkowo bufet gastronomiczny.
ODWIEDZINY
Odwiedziny odbywają się codziennie, również w święta.
Zaleca się godziny odwiedzin 10:00–20:00.
Pacjenci posiadający zgodę lekarza mogą wychodzić na spacer do ogrodu pod opieką rodziny.
Paczki należy przekazywać do oddziału w godzinach odwiedzin. W paczkach (ważne!) nie może znajdować się jedzenie łatwo psujące się, wymagające chłodzenia; żywność musi być fabrycznie zapakowana i trwała.
Szczegółowe zasady określa regulamin odwiedzin.
Regulamin odwiedzin (pobierz plik)
WPŁATY DLA PACJENTÓW
Indywidualnych wpłat dla pacjentów można dokonywać na rachunek bankowy:
BNP PARIBAS S.A. 69 1600 1462 1841 6293 3000 0004 W opisie należy podać imię i nazwisko pacjenta, nazwę oddziału. Pieniądze wypłacane są pacjentowi w kasie szpitala.
SKARGI I WNIOSKI
Każdy pacjent i jego bliscy mają prawo zgłaszać swoje uwagi dotyczące funkcjonowania szpitala, jakości opieki oraz organizacji świadczeń. Skargi i wnioski można składać pisemnie, ustnie lub elektronicznie, zgodnie z zasadami określonymi w regulaminie.
Regulamin skarg i wniosków (pobierz plik)
PARKING NA TERENIE SZPITALA
Na terenie szpitala znajduje się płatny, niestrzeżony parking dostępny dla pacjentów i odwiedzających.
Na parkingu wyznaczone są również miejsca dla osób z niepełnosprawnościami.
Szczegółowe zasady korzystania określa Regulamin parkingu (do pobrania poniżej).
Regulamin parkingu (pobierz plik), aktualny cennik (pobierz plik)
WYPIS ZE SZPITALA
Przesłanki wypisu:
- Pobyt w szpitalu trwa do momentu, gdy stan zdrowia pacjenta nie wymaga dalszej hospitalizacji. Dotyczy to zarówno osoby przebywającej w szpitalu za zgodą, jak i bez zgody. Pacjent przebywa zatem tak długo, aż upoważniony lekarz uzna, że ustały przyczyny przyjęcia i pobytu tej osoby w szpitalu.
- Pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy może zażądać wypisu ze szpitala. Pacjent występujący z żądaniem jest informowany przez lekarza o możliwych następstwach zaprzestania dalszego udzielania świadczeń zdrowotnych. W przypadku osób, które nie wyraziły zgody na przyjęcie i leczenie w szpitalu, ustąpienie przesłanek do dalszej hospitalizacji nie może być utożsamiane z uzyskaniem remisji chorobowej, ale konieczne jest uzyskanie takiej poprawy stanu psychicznego, w której pacjent w ocenie lekarzy nie będzie stanowił zagrożenia dla swojego życia lub zdrowia i życia innych osób. Wyjątek stanowią pacjenci hospitalizowani w trybie art. 22, 29 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego oraz na mocy innych przepisów prawa.
- Gdy pacjent w sposób rażący narusza porządek lub przebieg procesu udzielania świadczeń zdrowotnych, a nie zachodzi obawa, że zaprzestanie udzielania świadczeń zdrowotnych może spowodować bezpośrednie niebezpieczeństwo dla jego życia albo życia lub zdrowia innych osób. Szczegóły wypisu w tym trybie powinny być ujęte w regulaminie oddziału.
Osoba decydująca o wypisie:
Kierownik Oddziału (w przypadku osoby, która nie wyraziła zgody na przyjęcie i leczenie), lekarz prowadzący, inny uprawniony lekarz.
Lekarz, mając na względzie przesłanki medyczne, może odmówić wypisu.
Osoba wnioskująca o wypis ma prawo w ciągu 7 dni od daty odmowy wypisu do złożenia wniosku do sądu o nakazanie wypisania ze szpitala. Wniosek należy kierować do sądu rejonowego, w którego okręgu znajduje się szpital.
DOKUMENTACJA MEDYCZNA
Pacjent/osoba przez niego upoważniona ma prawo do dostępu do swojej dokumentacji medycznej.
Dokumentacja może być udostępniona:
- do wglądu, w tym także do baz danych w zakresie ochrony zdrowia, w siedzibie szpitala;
- poprzez sporządzenie jej wyciągów, odpisów, kopii lub wydruku;
- poprzez wydanie oryginału za pokwitowaniem odbioru i z zastrzeżeniem zwrotu po wykorzystaniu (o ile zwłoka w wydaniu dokumentacji mogłaby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia pacjenta);
- za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej;
- na informatycznym nośniku danych.
Pierwsza kopia dokumentacji jest wydawana nieodpłatnie.
Udostępnienie dokumentacji do wglądu na miejscu, po uprzednim uzgodnieniu terminu – bezpłatne.
Za udostępnienie kolejnych kopii dokumentacji medycznej w formie wyciągów, odpisów lub kopii pobierana jest opłata zgodnie z obowiązującym w szpitalu cennikiem.
WZÓR WNIOSKU O WYDANIE DOKUMENTACJI MEDYCZNEJ – (pobierz plik)
ZDROWIE PSYCHICZNE W PIGUŁCE
PODSTAWOWE INFORMACJE – PYTANIA I ODPOWIEDZI (Q&A)
1. Czy można zauważyć zaburzenia psychiczne u bliskiej osoby?
Osoby bliskie zazwyczaj jako pierwsze dostrzegają początkowe objawy choroby psychicznej. Sam chory nie zawsze zdaje sobie z nich sprawę.
Co powinno zwrócić naszą uwagę? Przede wszystkim istotna jest zmiana zachowania, sposobu wypowiadania się oraz społecznego funkcjonowania danej osoby w porównaniu do tego, jak było wcześniej. Do najważniejszych sygnałów, wskazujących, że u kogoś może rozwijać się choroba psychiczna, należą m.in.:
- dziwne i niezgodne z rzeczywistością, nielogiczne wypowiedzi, niezrozumiałe działania
- wycofanie z dotychczasowych kontaktów społecznych, izolowanie się
- utrata zainteresowań, zaniedbywanie obowiązków
- zaburzenia snu i apetytu
- niespodziewane napady gniewu skierowane w stronę najbliższych, często motywowane w niezrozumiały lub absurdalny sposób
- zaskakujące dla otoczenia zmiany nastroju (euforia lub przygnębienie) występujące okresowo
- niestabilność objawiająca się skrajnymi, gwałtownie zmieniającymi się emocjami
- autoagresja lub agresja wobec otoczenia
Zdarza się, że objawy pojawiają się powoli, a ich nasilanie się jest procesem długotrwałym, dlatego podejrzenia choroby mogą pojawić się stosunkowo późno. Wobec wątpliwości najlepiej skonsultować się ze specjalistą. Nieleczone zaburzenia mogą prowadzić do poważnych powikłań, do sytuacji stanowiących zagrożenie zdrowia i życia nie tylko dla samych chorych, ale także dla ich najbliższych. Wcześnie podjęta interwencja poprawia znacznie rokowanie co do dalszego przebiegu choroby.
2. Jakie są przyczyny chorób psychicznych?
Współczesna psychiatria stara się całościowo patrzeć na problemy psychiczne, uwzględniając zarówno biologiczne, jak i psychologiczne ich podłoże.
Podkreśla się istnienie predyspozycji, na które składają się czynniki genetyczne, zmiany biologiczne w ośrodkowym układzie nerwowym oraz rozwój osobowości człowieka.
Jeżeli na te predyspozycje nałożą się czynniki obciążające takie jak wydarzenia związane z ostrym lub przewlekłym stresem, doświadczenia traumatyczne, poważne schorzenia somatyczne lub urazy, może dojść do wyzwolenia choroby psychicznej lub innych zaburzeń. To, w jaki sposób choroba się uzewnętrzni, jest zawsze sprawą indywidualną.
3. Jakie są podstawowe rodzaje zaburzeń i chorób psychicznych?
Wyróżniamy zaburzenia o charakterze psychotycznym, dotyczące takich funkcji psychicznych jak odbieranie rzeczywistości i myślenie, oraz zaburzenia nastroju, czyli nieprawidłowe doświadczanie emocji.
Dosyć częste są również zaburzenia lękowe, zwane także nerwicowymi, pośród których można wyróżnić zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, potocznie określane mianem nerwicy natręctw.
Kolejne problemy ze zdrowiem psychicznym to zaburzenia związane ze stresem, zaburzenia odżywiania, kontroli impulsów czy uzależnienia.
4. Na czym polegają zaburzenia nastroju?
Nastrój jest związany z przeżywaniem emocji. Każdy człowiek ma różne stany emocjonalne, do których należą smutek i radość. U osoby zdrowej oscylują one jednak w takich granicach, że nie są źródłem cierpienia ani nie zaburzają jej społecznego funkcjonowania. W przypadku chorób dotyczących zaburzeń nastroju pojawiają się nasilone, niemożliwe do skontrolowania stany emocjonalne, wymagające specjalistycznego leczenia.
5. Czy smutek to już depresja?
Obniżenie nastroju nie jest jedynym kryterium do zdiagnozowania depresji. Obok niego muszą wystąpić jeszcze inne elementy takie jak np. brak zainteresowania wykonywanymi czynnościami i wydarzeniami w najbliższym otoczeniu, zmniejszona aktywność ruchowa, zaburzenia snu (zarówno płytki, krótki i nieregularny sen, jak i potrzeba nadmiernie długiego wypoczynku), uczucie ciągłego zmęczenia, utrata lub – rzadziej – wzmożenie apetytu, zaś w bardziej nasilonej postaci nawracające myśli samobójcze.
Stwierdzenie choroby możliwe jest wtedy, gdy zespół takich objawów utrzymuje się przez ok. 2 tygodnie.
6. Czy depresja jest częstą chorobą?
W ostatnich latach na depresję zapada coraz większa liczba osób. Szacuje się, że obecnie cierpi na nią kilka procent społeczeństwa w różnym wieku. W równym stopniu dotyczy to zarówno mężczyzn, jak i kobiet.
Najłagodniejszą postacią depresji jest epizod depresyjny. Do pełnego wyleczenia może wtedy wystarczyć nawet tylko kilka miesięcy. Zdarza się jednak, że depresja przyjmuje postać choroby nawracającej – wymaga wtedy znacznie dłuższego, nawet kilkuletniego postępowania terapeutycznego.
7. Jak leczy się depresję?
W leczeniu depresji stosuje się przede wszystkim farmakoterapię – zaleca się przyjmowanie leków przeciwdepresyjnych o różnych mechanizmach działania. Leczenie farmakologiczne jest wprawdzie długotrwałe, ale zazwyczaj przynosi dobre wyniki, powoduje wyraźne uwolnienie się pacjenta od dolegliwości lub ich znaczące złagodzenie. Pierwsze efekty działania leków mogą być widoczne już po około 2 tygodniach ich zażywania, jednak zazwyczaj potrzeba ok. 4–6 tygodni, aby odczuć bardziej zdecydowaną poprawę. Nie należy obawiać się działania leków przeciwdepresyjnych – obecnie dysponujemy różnymi, nowoczesnymi środkami, które są też dobrze tolerowane, czyli mają stosunkowo niewiele objawów ubocznych.
Bardziej nasilone epizody depresyjne, szczególnie te wiążące się z sytuacjami zagrażającymi życiu pacjenta, wymagają hospitalizacji w oddziale psychiatrycznym.
Ważnym elementem uzupełniającym leczenie depresji jest także psychoterapia, prowadzona najczęściej w nurcie poznawczo-behawioralnym lub interpersonalnym, oraz psychoedukacja na temat zaburzeń nastroju.
Depresji nie można lekceważyć, gdyż nieleczona może prowadzić nawet do poważnych konsekwencji, włącznie z samobójstwem. Niezwykle istotna jest rola osób z otoczenia, które w razie podejrzenia tego problemu u kogoś bliskiego powinny zasięgnąć porady profesjonalistów, którzy pomogą ukierunkować dalsze postępowanie.
8. Co to jest choroba afektywna dwubiegunowa?
Choroba afektywna dwubiegunowa to także choroba z kręgu zaburzeń nastroju. Osoba nią dotknięta, poza okresami depresyjnymi ze smutkiem i wycofaniem społecznym, miewa okresy o skrajnie odmiennym charakterze: niespodziewanie pojawia się bardzo dobre samopoczucie, radość, optymistyczna (często nadmiernie) ocena rzeczywistości, przypływ energii życiowej, znacznie wzmożona aktywność społeczna. Mówimy wtedy o manii albo stanie maniakalnym.
Stan taki nie jest prawidłowy – może wiązać się z podejmowaniem nierozsądnych działań, decyzji, których w przyszłości będzie się żałować, przejawianiem niedostosowanych zachowań, których w przyszłości będzie się wstydzić. Znacznie nasilone objawy zespołu maniakalnego to stan silnego, chaotycznego i bezproduktywnego pobudzenia, któremu towarzyszy rozdrażnienie, nierzadko też zachowania agresywne. Wymaga on leczenia w warunkach szpitalnych.
9. Co to jest psychoza?
Psychoza to jeden z poważniejszych problemów psychicznych. To bardzo szeroki termin, który określa różne stany chorobowe. W skrócie: to stan umysłu, w którym zaburzone jest postrzeganie rzeczywistości przez człowieka oraz jego myślenie. Dominują tutaj takie objawy jak urojenia i omamy. Diagnozę postawić może jedynie wykwalifikowany lekarz psychiatra.
Jest to choroba o zróżnicowanym przebiegu – może mieć charakter ostry, pojawić się w ciągu kilku dni i po przebytym leczeniu już nigdy nie powrócić. Nierzadko jednak mamy do czynienia z postacią przewlekłą, której leczenie trwa nawet kilkanaście lat; zdarza się też, że chory musi przyjmować leki do końca życia. Leczenie farmakologiczne, połączone z psychoterapią, psychoedukacją oraz innymi oddziaływaniami rehabilitacyjnymi, może przynieść najlepsze efekty terapeutyczne – doprowadzić do pełnego zdrowia albo przynajmniej przynieść znaczącą poprawę samopoczucia.
10. Co powinna wiedzieć rodzina chorego na schizofrenię?
Członkowie rodziny osoby chorującej na schizofrenię muszą być przede wszystkim świadomi faktu, że jest to poważne i złożone zaburzenie, z tendencją do nawrotów, w związku z czym leczenie powinno być procesem długotrwałym i kompleksowym.
Bardzo często leczenie schizofrenii rozpoczyna się od pobytu w szpitalu. Hospitalizacja początkowo odbywa się w zamkniętych oddziałach całodobowych i trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy. Wówczas udaje się zredukować lub wyeliminować objawy wytwórcze (takie jak m.in. omamy czy urojenia). Po tym okresie zazwyczaj wymagana jest kontynuacja leczenia w oddziale rehabilitacyjnym (stacjonarnym lub dziennym), której celem jest zapobieganie nawrotom choroby, edukacja pacjenta w zakresie zaburzenia oraz nabywanie przez niego umiejętności radzenia sobie z objawami chorobowymi.
W trakcie leczenia nawiązywane są także kontakty z rodziną pacjenta, aby przygotować ją do radzenia sobie w różnych sytuacjach życiowych, na które wpływa choroba jednego z członków rodziny.
11. Na jakie wsparcie może liczyć rodzina chorego?
W naszym Szpitalu prowadzimy spotkania dla rodzin o charakterze psychoedukacyjnym i wspierającym, których zadaniem jest przekazywanie wiedzy z zakresu psychozy oraz nabieranie umiejętności radzenia sobie z chorobą najbliższej osoby.
Spotkania odbywają się w następujących terminach:
ostatni czwartek miesiąca, godzina 14:30, Oddział Dzienny, spotkanie prowadzi mgr Janina Watras
Część rodzin pacjentów chorujących głównie na schizofrenię objęta jest opieką przez Zespół Leczenia Środowiskowego naszej placówki. Jest to forma pomocy, w której terapeuci udają się do domów pacjentów tych osób, które ze względu na stan psychiczny mają trudności z systematycznym stawianiem się do poradni.
Ponadto rodzina osoby chorej może liczyć na wsparcie naszych specjalistów – zarówno psychologów, jak i psychiatrów, przyjmujących w Poradni.
12. Jaka jest przyczyna zaburzeń pamięci?
Utrata pamięci (czyli amnezja) to objaw, który może mieć zróżnicowany przebieg (krótkotrwały, przejściowy lub postępujący, trwały), może również pojawić się w wyniku działania różnorodnych czynników. Mechaniczny uraz mózgu (np. podczas wypadku samochodowego), działanie różnych substancji toksycznych na ośrodkowy układ nerwowy (w tym także alkoholu), choroba powodująca uszkodzenie tego narządu np. zapalenie mózgu, udar mózgu, nowotwór ośrodkowego układu nerwowego – to przykładowe przyczyny skutkujące mniej lub bardziej nasilonymi zaburzeniami funkcji poznawczych, do których należy pamięć. Zaburzenia mogą także wystąpić w wyniku zadziałania silnych bodźców psychologicznych, traumatycznych.
Najczęściej jednak o zaburzeniach pamięci mówimy w kontekście tzw. chorób otępiennych, które objawiają się zazwyczaj u osób w starszym, podeszłym wieku, mają charakter postępujący; czasem trudno uchwycić moment, kiedy się pojawiły. W mózgu takiej osoby następuje stopniowa utrata zdrowej tkanki mózgowej, która jest zastępowana tkanką niepełnowartościową. Mówimy wtedy o chorobach mózgu pierwotnie zwyrodnieniowych, do których należy np.: otępienie w przebiegu choroby Alzheimera, Parkinsona, otępienie z ciałkami Lewy’ego. W przypadku podejrzenia choroby otępiennej u kogoś z bliskich osób wymagana jest pogłębiona diagnostyka specjalistyczna.
13. Czy zaburzenia pamięci można wyleczyć?
Wszystko zależy od przyczyny, która spowodowała uszkodzenie mózgu, oraz od stopnia jego uszkodzenia. W przypadku chorób pierwotnie zwyrodnieniowych najczęściej trzeba się liczyć z postępującym charakterem choroby i nasilającą się niepełnosprawnością osoby nią dotkniętej. Nie dysponujemy w tym przypadku satysfakcjonującymi możliwościami terapeutycznymi.